Çizgi roman yapımının temelleri
Çizgi romanda diyalog ve başlık: her satıra bir görev ver
Konuşma balonları ve başlıklar birbirinin yerine geçmez. Biçim; kimin konuştuğunu, okuyucunun sözlerle ne zaman karşılaştığını ve görselin hâlâ neyi göstermesi gerektiğini değiştirir.
Yayınlayan LlamaGen Editör EkibiGüncellendi
Hızlı cevap
Okuyucunun sahnede bir karakterin konuşmasını duyması gerekiyorsa konuşma balonu kullan. Zamanı ya da mekânı belirtmek, belirli bir anlatıcı sesi taşımak veya kaynağı açıkça belirtilmiş panel dışı bir sesi aktarmak için başlık kullan. Biçimi seçmeden önce her satırın kime ait olduğuna karar ver.
Bu kaynaklar, alttaki tekniği açıklar. Aşağıdaki özgün alıştırmalar LlamaGen örnekleridir; yazarlar LlamaGen’i desteklememektedir.
Belirsiz metin kaynakları
Belirsiz bir zaman etiketi
Net konuşanı olmayan bir satır
Net yazarı olmayan bir mesaj
Her satır için net bir kaynak
Zamanı ve mekânı belirt
Yolcuyu duy
Arkadaşın notunu oku
Kurgu karakterlerle hazırlanmış özgün eğitici illüstrasyon; müşteri çizgi romanı ya da ürün ekran görüntüsü değildir.
Metin biçimini bilinçli seç
Önce çizimin zaten ne anlattığına bak. Ardından kalan her satırın duyulabilir konuşma mı, özel düşünce mi, anlatım mı yoksa mektup gibi bir nesnenin içindeki metin mi olduğunu belirle.
- Konuşma balonu
- Görünen bir karakter konuşur ya da yanıt verir. Kuyruğu konuşanın ağzına yönlendir ve ilk satırı okuma yönünün gözü götürdüğü yere yerleştir.
- Düşünce balonu ya da iç ses
- Yalnızca okuyucunun özel düşünceyi görmesi gerektiğinde kullan. Düşünce balonu ile iç monolog başlığı farklı stil kurallarına sahiptir.
- Anlatı başlığı
- Bir başlık; anlatıcıyı, iç sesi ya da kaynağı belirtilmiş panel dışı konuşmayı taşıyabilir. Sadece dikdörtgen bir kutu, okuyucuya hangi sesi duyduğunu söylemez; bir kullanım kuralı belirleyip onu tutarlı şekilde sürdür.
- Zaman ve mekân başlığı
- ‘Ertesi sabah’ gibi küçük bir etiket, uzun bir açıklama paragrafı olmadan sahne geçişini kurabilir.
- Ses efektleri
- Görünür bir ses sözcüğü hareketi ve ritmi destekleyebilir; ancak temel diyalogla rekabet etmemelidir.
- Bir mektup ya da mesaj
- Bir notun üzerindeki sözler o nesneye aittir. Alıntılamadan önce notu göster ya da yazarını belirt; böylece metin, yolcunun düşünceleriyle veya başka bir yerden gelen bir sesle karışmaz.
Sözcükleri çizime göre düzenle
Okunabilir bir çizgi roman, sözcükler ve görsellerin birlikte ne anlattığına bağlıdır.
- Tekrarlayan açıklamayı kaldır
- Görselde kırılmış bir şemsiye açıkça görünüyorsa, ‘Şemsiye kırıldı’ diyen bir başlık çok az şey katar. Bunun yerine satırı bir sonucu göstermek için kullan.
- Render’dan önce alanı planla
- Bitmiş çizimden önce taslak balonları küçük önizlemeye yerleştir. Son okuma boyutunda bir yüzü kapatıp kapatmadıklarını, aksiyonu gizleyip gizlemediklerini ya da gözün geriye sıçramasına neden olup olmadıklarını kontrol et.
- Konuşanları doğru eşle
- İki karakter aynı paneli paylaştığında balon sırasını, kuyrukları ve ifadeleri doğrula. Panelleri taşıdıktan veya yeniden boyutlandırdıktan sonra tekrar kontrol et.
- Dikkatli yerelleştir
- Çevrilmiş metin daha uzun olabilir veya farklı bir okuma yönü gerektirebilir. Bire bir satır değişimi varsaymak yerine yerleşimi ve sıralamayı yeniden kontrol et.
Uygulamalı örnek: boş tren istasyonu
Bir yolcu, bir arkadaş ayrıldıktan sonra istasyona gelir. Sahnenin konumunu, sözlü yanıtını ve yazılı mesajını ayır.
Panel 1
Mekân başlığı: “06.10 — North Station.” Geniş plan, neredeyse boş peronu gösterir.
Panel 2
Konuşma balonu, kuyruğu yolcuya dönük: “Bekleyeceğini söylemiştin.” Yolcu, bankın yanında bir zarf tutuyor.
Panel 3
Arkadaşın mesajı olarak belirtilen yazılı not: “Senin için geri geldim.” Açık zarf ve kâğıt, aynı şeyi tekrar anlatmadan eylemi gösterir.
Zaman başlığı okuyucuyu konumlandırır, balon yolcuya duyulabilir konuşmayı verir ve son satır görünür bir nota aittir. O satırı bir başlık kutusuna taşırsan, onu arkadaşın mesajı olarak belirt.
Günlük kullanımda çizgi roman sayfaları
Aynı sahneye daha net sesler ver
Boş bir bankın yanında zarf tutan yolcunun bir çizimini kullan. Çizim ve hikâye ayrıntıları aynı kalırken yazıyı değiştir.
Belirsiz metin kaynakları
- Etiketsiz bir başlık, bunun bir sahne etiketi mi yoksa birinin düşüncesi mi olduğunu belirtmeden “06.10” der.
- “Bekleyeceğini söylemiştin” ifadesi, net bir konuşan ya da anlatı kaynağı olmadan bir kutuda durur.
- “Senin için geri geldim” ifadesi, kimin yazdığını belirtmeden bir zarfın üzerinde asılı durur.
Her satır için net bir kaynak
- Peronun üstünde konum ve zaman başlığı olarak “06.10 — North Station” kullan.
- “Bekleyeceğini söylemiştin” ifadesini, kuyruğu yolcuya yönelen bir konuşma balonuna yerleştir.
- “Senin için geri geldim” ifadesini kâğıt üzerinde göster ve onu arkadaşın notu olarak belirt; ya da başlığını bu nottan bir alıntı olarak etiketle.
Nasıl karşılaştırılır
- Her satırın yanına, sayfaya yerleştirmeden önce konuşanı ya da kaynağı yaz.
- Başlıkları kapat ve görselin zaten anlattıklarını listele. Yalnızca faydalı bir ses ya da karşıtlık katmayan tekrarları çıkar.
- Balonları ve başlıkları amaçlanan okuma yönünde takip et; hiçbir kuyruğun yanlış konuşanı işaret etmediğini kontrol et.
- Son mobil ya da baskı boyutunda gözden geçir. Çeviriden sonra satır uzunluğu, kaynak atfı ve okuma yönü kontrolünü tekrar yap.
Neye bakmalı
Okuyucu, senaryoya ihtiyaç duymadan hangi satırın o anda söylenen söz, hangisinin nottan geldiğini anlayabilmeli. Kısa metinler bile kaynağını tanımlayacak kadar bağlama ihtiyaç duyar.
Bu alıştırmanın kanıtlayamayacağı şey
Yazı yerleştirme kuralları; yaratıma, dile ve yayımcıya göre değişir. Bu çalışma, atıf ve tekrar kontrolü yapar; erişilebilirliği onaylamaz ya da her balonun sığacağını garanti etmez.
Yayınlamadan önce: sayfayı gözden geçirin
- Her satırın net bir konuşanı ya da anlatı kaynağı var mı?
- Görsel, bu başlık olmadan da aynı bilgiyi verir mi?
- Balon kuyrukları ve okuma sırası açık mı?
- Metin son görüntüleme boyutuna sığar mı?
- Zaman/mekân değişimi tek bir kısa başlıkla daha iyi anlatılır mı?
Sık sorulan sorular
Çizgi roman başlıkları bir karakterin düşüncelerini içerebilir mi?
Evet. Birinci tekil kişi başlıkları iç anlatımı aktarabilir. Bu sesi tutarlı kullan; her şeyi bilen anlatımla karışmasın.
Her panelde diyalog olmalı mı?
Hayır. Sessiz paneller çoğu zaman aksiyonu, ruh hâlini veya tepkiyi gereksiz metinden daha etkili anlatır.
Bir çizgi romanı çevirdikten sonra neyi kontrol etmeliyim?
Metin uzunluğunu, okunabilirliği, balon uyumunu, konuşan atfını ve okuma sırasını gözden geçir. Yerleşimde düzenleme gerekebilir.
Kaynaklar ve ek okumalar
- Nate Piekos / Blambot — Comic Book Grammar & Tradition ↗
Profesyonel yazı yerleşimi kuralları için “Balloon Tails”, “Captions” ve “Off-Panel Dialogue” bölümlerine bak. Piekos, evrensel kurallar yerine istisnaları olan gelenekleri sunar.
- Scott McCloud — Making Comics ↗
Yazarın genel bakışı, sözcükler ve görsellerle birlikte iletişim kurmayı da kapsar. İstasyon çalışmamız bu soruyu tekrarlayan anlatım ve ses atfına uygular.
Çizgi roman iş akışınızda bir sonraki adıma geçin
Görünür bir hikâye vuruşu planlayın, ilgili aracı deneyin ve sonucu kendiniz inceleyin. Bu rehberler, çizgi romanınızı otomatik olarak analiz etmeyi veya onarmayı vaat etmez.